Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Dr. Emre Vudalı, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde son yıllarda özellikle gençler arasında HIV vakalarında artış yaşandığını belirterek, erken tanı, düzenli test ve toplumda farkındalığın artırılmasının büyük önem taşıdığını vurguladı.
Türk Ajansı Kıbrıs’a (TAK) konuşan Dr. Vudalı, gelişen tedavi yöntemleri sayesinde HIV’in artık ölümcül bir hastalık olmaktan çıktığını ve düzenli ilaç tedavisiyle kontrol altına alınabilen kronik bir hastalık haline geldiğini söyledi.
SON 29 YILDA 178 HIV VAKASI
KKTC’de ilk HIV vakasının 1997 yılında görüldüğünü belirten Vudalı, bugüne kadar 178 KKTC vatandaşına HIV tanısı konulduğunu açıkladı. Bu kişilerden 11’inin yaşamını yitirdiğini, 168 kişinin ise aktif olarak takip ve tedavi edildiğini belirten Vudalı, ülkede her yıl ortalama 15 ila 20 yeni vaka tespit edildiğini ifade etti.
Sağlık Bakanlığı verilerine göre yılbaşından bu yana 13 yeni HIV vakasının bildirildiğini kaydeden Vudalı, son dört yılda özellikle 20-40 yaş grubundaki bireylerde vaka sayılarının arttığına dikkat çekti.
“HIV VE AIDS AYNI ŞEY DEĞİL”
Toplumda HIV ile AIDS’in sıkça karıştırıldığını belirten Vudalı, AIDS’in tedavi edilmeyen HIV enfeksiyonunun ileri evresi olduğunu söyledi. Erken teşhis ve düzenli tedavi gören kişilerin uzun ve sağlıklı bir yaşam sürdürebildiğini ifade eden Vudalı, “Tedavi edilen HIV, diyabet ya da tansiyon gibi yönetilebilen kronik bir hastalıktır.” dedi.
YANLIŞ BİLGİLERE DİKKAT
HIV’in el sıkışmak, sarılmak, aynı ortamı paylaşmak, aynı bardaktan su içmek, ortak çatal-kaşık kullanmak, havuz ya da tuvalet kullanımıyla bulaşmadığını vurgulayan Vudalı, virüsün korunmasız cinsel ilişki, ortak enjektör kullanımı ve enfekte kan yoluyla bulaştığını hatırlattı.
HERKES EN AZ BİR KEZ TEST YAPTIRMALI
Dr. Vudalı, 13 ile 64 yaş arasındaki herkesin hayatında en az bir kez HIV testi yaptırmasını önerdiklerini belirterek, risk grubunda bulunan kişilerin ise düzenli aralıklarla test yaptırması gerektiğini söyledi.
Lefkoşa Dr. Burhan Nalbantoğlu Devlet Hastanesi’nde isim vermeden HIV testi yaptırılabildiğini belirten Vudalı, erken tanının hem bireysel sağlık hem de toplumdaki bulaş zincirinin kırılması açısından hayati önem taşıdığını ifade etti.
EĞİTİM VE FARKINDALIK ÇAĞRISI
Toplumdaki yanlış algıların ortadan kaldırılması gerektiğini belirten Vudalı, cinsel sağlık eğitiminin okul müfredatına dahil edilmesini ve medyanın korkutucu değil, bilimsel ve bilgilendirici yayınlar yapmasını önerdi.