Avrupa’da 2026 yazında yaşanan aşırı sıcakların, 50 binden fazla kişinin ölümüne yol açtığı tahmin ediliyor. Bilim insanlarının analizine göre, sıcaklara bağlı can kayıplarının yaklaşık üçte ikisi insan faaliyetlerinden kaynaklanan iklim değişikliğiyle ilişkilendiriliyor.
2026 YAZI SON YILLARIN EN AĞIR DÖNEMİ OLDU
Imperial College London ve Londra Hijyen ve Tropikal Tıp Okulu araştırmacıları, Avrupa’daki aşırı sıcakların ölüm oranları üzerindeki etkisini inceledi.
Araştırmada Avrupa Birliği’nin 27 üyesinin yanı sıra İngiltere, Norveç ve İsviçre’deki toplam 30 ülkede bulunan 854 kentsel bölge değerlendirildi. Bu bölgeler, söz konusu ülkelerin toplam nüfusunun yaklaşık yüzde 40’ını kapsıyor.
Sıcaklık kayıtları ile geçmiş yıllarda sıcaklık ve ölüm oranları arasında gözlemlenen ilişkiye dayanan modellemeler sonucunda, 2026 yazında aşırı sıcaklarla bağlantılı 50 binden fazla ölüm yaşandığı tahmin edildi.
Araştırmacılar, bu yazki can kayıplarının 2000 yılından bu yana tutulan kayıtlardaki en yüksek seviyeye ulaştığını belirtti. Karşılaştırma amacıyla, sıcaklara bağlı ölüm sayısının 2022’de yaklaşık 29 bin, 2003’te ise 28 bin olduğu tahmin ediliyor.
ÖLÜMLERİN ÜÇTE İKİSİ İKLİM DEĞİŞİKLİĞİYLE İLİŞKİLENDİRİLDİ
Araştırmanın dikkat çeken sonuçlarından biri de iklim değişikliğinin etkisi oldu. Bilim insanları, aşırı sıcaklarla bağlantılı ölümlerin yaklaşık üçte ikisinin fosil yakıt kullanımı gibi insan faaliyetlerinin yol açtığı iklim değişikliğiyle ilişkili olduğunu değerlendirdi.
Bu bulgular, küresel ısınmanın yalnızca çevresel etkiler yaratmadığını, aynı zamanda halk sağlığı açısından da ciddi sonuçlar doğurduğunu ortaya koyuyor.
ÖLÜMLERİN ÜÇTE BİRİ İKİ HAFTALIK DÖNEMDE YAŞANDI
Araştırmacıların tahminlerine göre, sıcaklara bağlı ölümlerin yaklaşık üçte biri 17 Haziran ile 1 Temmuz arasındaki dönemde meydana geldi.
Bu süreçte Avrupa genelindeki günlük ortalama sıcaklıklar, 1991-2020 döneminin ortalamasını 5 dereceden fazla aştı. Yaz boyunca özellikle Batı Avrupa’da art arda yaşanan sıcak hava dalgaları, sıcaklıkların mevsim normallerinin üzerine çıkmasına neden oldu.
Yaz mevsimi genelinde sıcaklıklar, 1991-2020 ortalamasının yaklaşık 2,9 derece üzerinde seyrederken bazı günlerde farkın 12 dereceye kadar ulaştığı belirtildi.
YAŞLILAR VE KRONİK HASTALIĞI OLANLAR DAHA FAZLA RİSK ALTINDA
Aşırı sıcakların etkisi özellikle ileri yaştaki kişilerde daha ağır hissedildi. Bununla birlikte araştırmacılar, incelenen kentsel bölgelerde 65 yaşın altındaki yaklaşık 6 bin kişinin de bu yaz sıcaklarla bağlantılı nedenlerle hayatını kaybettiğini tahmin ediyor.
Güney ve Batı Avrupa’daki kentler, yüksek sıcaklık değerleri ve tahmin edilen can kayıpları bakımından en ağır etkilenen bölgeler arasında yer aldı. Genellikle daha serin iklime sahip Kuzey Avrupa ülkelerinde de sıcakların ciddi sonuçlar doğurduğu, İngiltere dâhil bu bölgelerde yaklaşık 4 bin 500 ölüm yaşandığının tahmin edildiği aktarıldı.
Araştırma, aşırı sıcakların Avrupa genelinde giderek büyüyen bir halk sağlığı sorunu olduğunu ortaya koyarken iklim değişikliğinin etkilerinin azaltılmasının önemini de gündeme taşıdı.
