Sayıştay Başkanlığı’nın hız tespit kamera sisteminin değiştirilmesine ilişkin denetim raporu, eski ve yeni sistemlerde yaşanan yazılım ve entegrasyon sorunlarını ortaya koydu.
Rapora göre, eski sistemde yazılım erişiminin sona ermesi nedeniyle tahmini 600 milyon 334 bin 571,18 TL tutarında hız ihlaline ilişkin ceza düzenlenemedi. Sayıştay, bazı bulguların kamu zararı oluşturabileceğini değerlendirerek konunun KKTC Hukuk Dairesi’nin bilgisine getirilmesi gerektiği sonucuna vardı.
YENİ KAMERALAR İHLALLERİ TESPİT ETTİ, CEZAYA DÖNÜŞTÜRÜLEMEDİ
Türkiye-KKTC arasında imzalanan Akıllı Ulaşım Sistemleri Projesi kapsamında eski sistemin yerine 130 sabit ve 20 mobil olmak üzere toplam 150 yeni hız tespit kamerası tedarik edildi.
130 sabit kameranın kurulumu Eylül 2025’te tamamlandı ve sistem 16 Ocak 2026’da devreye alındı. Ancak Sayıştay raporuna göre yeni kameraların tespit ettiği hız ihlallerinin cezaya dönüştürülebilmesi için gerekli yazılım entegrasyonu sağlanamadı.
Radarsan tarafından geliştirilen Enforcex yazılımı ile Polis Genel Müdürlüğünün kullandığı Trafik Puanlı İşlemleri yazılımı arasında gerekli entegrasyonun tamamlanamaması nedeniyle kameralar ihlal tespit etmesine rağmen ceza düzenlenemedi.
YENİ SİSTEMDE 173,9 MİLYON TL’LİK CEZA TAHMİNİ
Sayıştay, yeni sabit kameraların kurulumunun tamamlandığı Eylül 2025 ile sistemin devreye alındığı 16 Ocak 2026 arasındaki yaklaşık 4,5 aylık dönemde sistem çalışır durumda olsaydı yaklaşık 173 milyon 986 bin 580 TL tutarında ceza düzenlenebileceğini tahmin etti.
Ayrıca yeni sistemde Güney Kıbrıs Rum Yönetimi plakalı araçların verileriyle ilgili entegrasyon sorunu nedeniyle bu araçların tespit edilen hız ihlallerine de ceza düzenlenemediği belirtildi.
YENİ KAMERALAR İÇİN 134,4 MİLYON TL ÖDEME
Raporda, 10 Nisan 2026 tarihine kadar Radarsan firmasına 134 milyon 486 bin 34,67 TL ödeme yapıldığı belirtildi. Ödemelerin finansmanının Türkiye Cumhuriyeti tarafından sağlandığı kaydedildi.
Rapora göre 20 mobil kamera ise denetimin tamamlandığı tarihte Polis Genel Müdürlüğüne teslim edilmemiş ve devreye alınmamıştı.
ESKİ SİSTEMDEKİ KAMERALARIN DEĞİŞİM NEDENİNE BELGE BULUNAMADI
Sayıştay, yaklaşık 20 yıldır kullanılan eski kameraların neden değiştirilmesi gerektiğine ilişkin Bakanlık arşivlerinde herhangi bir inceleme, rapor veya yazışmaya ulaşamadığını bildirdi.
Bakanlık ise sistem değişikliğinin Türkiye ile KKTC arasında imzalanan protokol kapsamında gerçekleştirildiğini ve yeni sisteme geçişe ilişkin politika tercihi ile gerekçelerin Bakanlık tarafından belirlenmediğini belirtti.
ESKİ KAMERALAR DEPOLARDA ATIL DURUMDA
Raporda, eski kameraların bir bölümünün sökülerek depolara kaldırıldığı, bir bölümünün eski yerlerinde bırakıldığı, bazılarının ise bakım ve onarımını yapan firmanın deposunda bulunduğu belirtildi.
Karayolları Dairesi deposunda bulunan bazı kameraların ise açıkta ve sağlıksız koşullarda muhafaza edildiği tespit edildi. Eski kameraların gelecekte nasıl değerlendirileceğine ilişkin bir planlama konusunda da bilgi alınamadığı aktarıldı.
ESKİ XILIUM SİSTEMİNDE DE YÜZLERCE MİLYON LİRALIK İHLAL
Eski sistemde kullanılan Xilium yazılımına erişimin 8 Nisan 2025’te sona ermesinin ardından hız ihlallerinin cezaya dönüştürülmesinde sorun yaşandı.
Sayıştayın hesaplamasına göre, eski sistem nedeniyle düzenlenemeyen hız ihlali cezalarının toplam tahmini tutarı 600 milyon 334 bin 571,18 TL oldu.
Raporda ayrıca Ekim 2020-Haziran 2024 döneminde Güney Kıbrıs plakalı araçlara ait 19 bin 918 cezanın tebliğ edilemediği ve bunların en düşük ceza tutarı üzerinden en az 28 milyon 54 bin 431,80 TL değerinde olduğu belirtildi.
SAYIŞTAY: KAMU ZARARI OLUŞTURABİLİR
Sayıştay, eski sistemin lisans anlaşmazlığı nedeniyle işlevsiz hale gelmesi, yeni sistemde yazılım entegrasyonunun tamamlanamaması ve eski kameraların söküldükten sonra uygun olmayan koşullarda muhafaza edilmesi gibi hususları raporunda değerlendirdi.
Raporun sonuç bölümünde, bazı bulguların 41/2019 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Yasası’nın 89. maddesi kapsamında kamu zararı oluşturabileceği değerlendirmesine yer verildi. Sayıştay, ilgili hususların değerlendirilmek üzere KKTC Hukuk Dairesi’nin bilgisine getirilmesi gerektiği sonucuna vardı.
